Здравствуйте, уважаемые читатели. Продолжая публикации рассказов на языке джуури, в рамках программы «сохранения и изучения языка джуури» фонда «СТМЭГИ», предлагаю вашему вниманию очередную рассказ.
Ә мар хуби сох ки тү, уш вәпичү ә јәхәнтү.
Һәчи рәвојәт әдәт сохтә ки, јә мәрд әдәнбири ә јә чүл-бијобу(бијобон) рәћ рафтә. Јә кәм рәћ рафтә бәгдә, әз гирог рәћ сәс ноләј инсони шинирә. Мәћтәл мундәни; ә инҹиҝәһо чү митану бирә ки, инсонә чүјиҝә бу вә у имдод хоју. Ә сәс нәзник оморәни, ҝәштәни вә дирәни ки. сәс әдәј әз јә сәндугчә оморә. Сәс әдәј минәт сохдә:
— Чәнд рӱзи мә биⱨовунә ә гәд әни сәндугчә дәшәндәт вә гили сохдәт. Ҝиснәјүм, әвир ⱨиломә нәс дирәнүм. Тү бијо рәћм сох, хуби түрә кәм нәсох, мәрә әз и дустоги хилос сох.
Мәрд јә кәм ә хүштә домундәни; ә и сәндугчә кәлә одоми нидору, јәгин ки ⱨәјил тәјфәсини вә комини худосүз овурди шәнди. Ә и ⱨилом һәр чү митанү бирә. Ә нум Худо шукр овурдәни ки, әри хуби вә мисво сохтә ирә ә сәр рәћү вәдировунди. Сәр сәндугчәрә вокундәни вә әз дирәј хүштә мәрд ә дәһшәт оморә. Чү виниҝә хуби: ә гәд сәндугчә јә кәлә мар һәчи гүҹ диромори нүшти вә әдәј ә мәрд дәниширә. Әз чумһој мар әдәј гәзәб тиһи бирә. Јәзугә мәрд әз тәрси хушҝ бирәни мундә. Мар ҹүрт сохтә вушәндәни хүштәрә ә јәхән мәрд вә вәпичирәни ә бугозү:
— Тү гисмәтмәни оморәј вәдироморәј. Имоһој мә түрә бијо хурум ки ҝиснәји мәрә күшүм.
— И чүтәрз бирә? Мә ә тү хуби сохум, тү әмә хәрәби? И ә пишој Худо нәҝүрүмә кори.
— Мәҝәр әз јәр тү вәдарафти, Худо ә мә нәⱨләт хунди. Һич әзуни корһо нисти, мә түрә бијо хурум.
Имоһој мәрд әдәј амбар минәт-синәт сохтә:
— Күлфәт мә кәләји, уһорә сәћибсүз нәјил. Фура әз јәхәнмә, јә кәм сәⱨәр ди хүштәрә, ҝәшт әритү јәм. Чү амбар ә пәсә-пишо әритү јәм, мәрә рәћо сох. И кор тү һич һәг нисти.
— Һәг ҝуфтири? Тү ћәзүр-ћәлво ә дәс мә дәри, вәҝүрүм түрә рәћо дүм ки бурам ҹофо кәшүм әримә јәм бијфум? Мә һәгүм.
И вәхт мәрд винирәни әз дур әдәј јә одоми оморә, ә чүмү үшүг оморәни. бәлкә кумәки сохт. Әз мар ҝуфтирәни:
— Виниш, әри әну одоми ихтилот имурә ҝујим. Әҝәр ҝуфтиҝә тү һәги, мә дијә чү миданум ҝуфтирә. — әһәчирәво мәрдә војист тәјтә одоми расирә мара сокит соху.
Мар рази бирәни. Одоми оморәни расирәни вә ихтилотә ҝуш вокундәни, јә кәм ә хүштә домундә бәгдә әз мәрд ҝуфтирәни:
— Түрә ⱨәјб нәс оморә, кәлә мәрди тү, дурҝу ҝоф сохтәни. Ә и кәләји мар ә гәд әни сәндугә чүтәрз доруштәбу ки тү урәш әз гәд әну хилос сохи.
Бичорәјә мәрд дәсһо-појһојү дијәш ләрзирәни, сәвҝәнд хундәни ки әдәј дуз ҝуфтирә:
— Бовор нәс сохтә, пүрс әз мар.
Одоми сәрә бәрдәни-овурдәни пүрсирәни әз мар:
— Һич боворим нисти. У дуз ҝуфтирә?
Мар:
— Әри, әдәј дуз ҝуфтирә.
Одоми сәс хүштәрә зәвәр сохтәни вә ә ћүршәво:
— Түш әдәј гәләт сохтә, дурҝу ҝуфтирә. Тү ә гәд әни сәндугчә дәбири?
Мар муҝу — әри.
— Һәчи буҝә бурбун виним. Әҝәр дорушдиҝә и мәрдә әдәм ә тү ћолол сохтә. Фумундәниҝә ә тү һичиш нирасү.
Мар ә ћүршәво әз јәхән фураморәни вә гүҹ бирә дарафтәни ә гәд сәндугчә. Одоми ҹәлд сәр ән сәндугчәрә бәстәни вә ҝуфтирәни:
— Зу бош гилирә бәст. Ҹиҝәј әни һә и гилијә сәндугчәји.
И одоми әз тараф Худо шолијәћ бирә әри әни мәрд вә у әз дәс мар хилос бирәни. Ә ирәво имрӱзи ихтилот имуш варастәни.
Һәмишә шолијәћлү ҝәрдошит. Ә сохтә никиһошму Худо һәмишә ники вәдировуно ә пишошму.
Москва 2020.
Геник Исаков
Читайте также
Все материалы рубрики
Здравствуйте. Рассказ на языке джуури, которого предлагаю вашему вниманию в рамках программы сохранения и изучения языка джуури, я услышал у моих родителей, рассказал своим детям, хочу чтобы и вы рассказали этот и другие рассказы из этого цикла вашим детям. Интересующие вас рассказы вы найдёте в моём страницы и страницы «Академия джуури» на фейсбуке и ещё в разделе «Академия джуури» на сайте СТМЭГИ. ТОҸИР ВӘ КУКҺОЈҮ Һәчи ихтилот сохтәнүт ки, ә јә шәһәр амбар ⱨоширә тоҹир дәбири. И тоҹир әз вор - дүвләт совоји сәћиб әгүл, фәрасәт, данәндәји вә кордани бири. Һәммә нүкәр - гәрәвошһојү, ћәрмәћһојү вә ҹәⱨмәтү һәмишә әз јү рази бирәт вә ћүрмәтүрә дошдәт. Әри һәммә дәсү, дүлү фирәһ бири. Оморәни ⱨүмүр ҝирошдәни вә тоҹир сал дарафдәни, дијә әвәлиһој хүштәрә хуно настә кор сохтә. И тоҹиро сә кук бирә, һәрки әз јәки бујлүтә бухунлүтә. Тоҹир амбар фикир сотәни ки, корә ә комини кук тәһвил дү. Хәјли бинивәҝи сохтә бәгдә һорәј зәрәни кәләји кукә вә ҝуфтирәни: - Балајмә, мә имоһој ә сал дарафтәм вә чумһојмә әдәј хәрәб винирә, ә у рәћ чүниҝә сијәји әдәм дирә, - дәсә дураз сохтәни ә тараф рәћ, - әнҹәг сәч нәс сохтәнүм, бура виниш у чүниҝә. Кәләји кук рафтәни, воҝоштәни оморәни вә ҝуфтирәни: - Бәбә, у тү сијәји винирәјһо кәрвони. - Һәри, дијә бәгдә? - Чү дијә бәгдә, тү ҝуфтири бура виниш чүниҝә, мәш рафтүм винирүм ки у кәрвони. - Лап хуб, балајмә, бура согбоши. Әз ⱨәрә јә кәм ҝирошдәни, һорој зәрәни миҝләји кукә вә ҝуфтирәни һә у ҝофһорә, комирә ки ҝуфтирәбу әз кәләји кук. Миҝләји кук ә рәћ офторәни вә јә кәм диртә воҝоштәни ә хунә. Рәћәти сохтә бәгдә оморәни ә ки бәбә: - Бәбә, чү ҝујум, у тү сәч нәсохтәјһо кәрвони. Әз филон шәһәр омори әдәј ә филон шәһәр рафтә. - Һәри балајмә, дијә чү винири, чү шинири? - Ој бәбә! Тү бәҝә ә мә үзҝә ҝофиҝә гәдәгәз зәри ки, мә пүрсүм танүм? Чү ҝуфтирәјҝә урәш танүстүм оморүм. - Лап хуб, балајмә, бура согбоши. Һорој зәрәни чүкләји кукә вә һә и ҝофһорә ҝуфтирәни вә ә рәћ докундәни урә. И кук ә хунә лап дир воҝоштә. Бәбә дүләпәсә бирәни ки, әри чү ⱨәјилү нә воҝошт. Хәјли әз шәв ҝироштә бәгдә чүклә кук, ә лову хәндә вәри оморәни ә хунә, нүштәни ә ки бәбә: - Бәбә ки түни, ҝуш дор мәрә. И тү дирәјһо кәрвон ән тоҹирһоји. Ә кәрвон чүл дәвә дәри, әз уһо сивдү дәвә ә борәвоји, ћәштиҝә борсүзи. Бор ән ингәдә дәвә тәхүли, ән ингәдә чит - парчаји, ән чәнд донә карасти вә хүрдәвоти вә или әхир... . Кәрвончи филонкәси, түрә шинохт вә әри тү дуво ҝуфти. Уһо јә дү-сә рӱз әдәт кәрвонсорәј шәһәр иму појистә. Војистәни үшүрә әз јә хоријҝә оморәниһо молһорә фәм сохут вә руватлүјә молһорә востонүт, вәнүт ә у бушә дәвәһо, бәрүт әри фурухтә. Молһој хүштәрә хирит сохтә бәгдә ә диһ үшү чү гит һистиҝә у чиһорә востәрә вә воҝәштә. Ә дәстә ингәдә тоҹир, гул - гәрәвош вә сәрбаз дәри. Бәбә, һич танустәни чүниҝә, имурә ә анбар јә кәм әз дәс мундә молһо дәри, бијо тү рази бош бәрим у молһорә дим ә и тоҹирһо; фурухут вә воҝошдәнки пул имурә мијорут мидүт. Бәбә јә кәм фикир сохтә бәгдә дәс хүштәрә вонорәни ә дүш ⱨәјил вә ҝуфтирәни: - әз Худо әри тү лово михојүм. Бура чү ҝуфтирәјҝә уһорәш ә ҹиҝә бијор, рәⱨ тү ник угур тү хәјр. Әз и бәгдә корһојмәрә тү ә рәћ имбәри. Анҹәг бирорһојтүрә нәби әз јәр вәдәшәни. Чум тү ә сәр ишү вәбошуҝу. Худо кумәк балајмә. Ә и ихтилотәво војистә ҝујум ки һәр кук кәлә бирә ә кәширә ҹофоһој бәбә - дәдәј вәрзирәни ҝәрдо, гәдүр кәләтәрә данустә вә уһорә тоҹ сохтәни ҝәрдо, ә дүл бәбә - дәдәј ә данандәји вә ә сохтә корһој хүштәрәво шори вә үшүг дәшәно. И ихтилотһорә әри ⱨәјилһошмү ҝоф сохит вә уһош ә ҝәләҹәги әри фәрзәндһој хүштә ҝоф сохут. Худо һәммәшмурә саламат сохо! Геник Исаков. Москва.2020