Әз ихтилотһој Суфиһо Сә ҹәԧ
Суфизм – это аскетически-мистическое направление в исламе. Она включает в себе и учение, и духовные практики, направленные на борьбу человека с сокрытыми душевными пороками и духовное воспитание личности. Не смотря это учение возникла ещё до ислама, она занимала важное место в классической исламской философии. Последователей суфизма называют суфиями.
Самый плодотворный исследователь суфизма был английский писатель уроженец Индии, потомок афганской знатной семьи, Идрис Шах.(в арабских источниках Сейид Идрис эль-Хашими). Его плодотворная работа в этом направлении стало книга «Суфии» появившиеся в 1964 году и признанным на международном уровне. Вашему вниманию предлагаю одну из суфийских рассказов.
Кәјиҝә ә јә ноһур зивистәнбу сә ҹәԧ. Јәкүмүн ҹәԧ әз һәммә әгүллүтә вә зирәнҝ бу, дүјүмүн әз у јә кәм боботтә, сәјүмүн лап әгүлсүз бу. Ә ԧилом и ҹәԧиҝәһо чүтам зивистәнбүрүтҝә, уһош әдәнбүрүт хуб вә сокит зивистә. Әнҹәг јә рӱз ә ноһур одоми оморә. И одоми ә хүштәрәво әри ҹәԧ ҝүрдә тур овурдә, һәлә ки у турә әдәнбу вокундә, әгүлмәндә ҹәԧ әз гәд ов дәниши ә у вә фикир сохт: тәрәтәԧәди бүтүн ԧүмүрә, чү дирәбу, чү шинирәбу һәммәрә ә мувәħ чәрх до вә кура сохт бүтүн ҹүрәԧәт хүштәрә гимәт до и шәраитә(вәзијјәт): “Ә и ноһур јә әзини ҹиҝә нистики таним пәħәнү бирә, - һәчи фикир сохт у, - хуби у имбуки хүштәрә ә мүрдәји вәнүм”. Бүтүн гувотә кура сохтәни вә шәндәни хүштәрә ә зир појһој одоми. Ҹәԧҝир ә и кор мәħтәл мундәни, тик ҝүрдәни ҹәԧә, ҹәԧ ки нәфәс хүштәрә дошдәбу, һәчи тануст ки у мүрдәји вә урә пәсәво шәндәни ә ноһур. Һәки ҹәԧ ә ов офдорәни һә у сәԧәт үзҝүм зәрәни вәдәрафтәни әз ԧәрә. Дүјүмүн ҹәԧ, коми ки әз әгүл јә кәм гит бу, дәниширәни вә сејр сохтәни и корә, әнҹәг битәв јә чи ә сәр нәс офторә ки чү бисто. Үзҝүм зәрәни оморәни ә ки зирәнҝә ҹәԧ ки и чү кор бисто?
̶ Тү әдәј дирә ки и одоми әри имурә ҝүрдә омори. Хүштәрә ә мүрдәји вонорүм, уш мәрә пәсәво ә ноһур шәнд.
И кәмәгүлә дүјмүн ҹәԧ, һич фикир нә сохтә, шәндәни хүштәрә ә зир појһој ҹәԧҝир. “И чү мәħтәлә кори, - фикир сохтәни ҹәԧҝир - ҹәԧһо әдәј үшү оморә әки мә. Һәчи ки дүјүмүн ҹәԧ әз јәрү вәдәрафтәбу нәфәс доштә, ҹәԧҝир вини у зиндәји вәҝүрд дәшәнд ә зәнбил. Ҹәԧҝир һәҝәнә чаруст ә рӱјә ов, оммо и кор сәрүрә һәчи гәриш сохтәбу ки ләԧәј зәнбилә бәстә әз јәрү вәдәрафтәбу. Әзи диггәтсүзи ән одоми истифадә сохтә, ҹәԧ чапаләмиш сохтә сохтә дәшәндәни хүштәрә ә ов. Тәнҝәнәфәс офтәни јәкүмүн ҹәԧә, пәħәнү бирәни ә ки ән у.
Сәјүмүн, әгүлсүзә ҹәԧ, һич ә сәр нә офто ки ә инҹо чү бисто, чү ҝирошт. Һәлә һорәј зәрүт јүрә ки, ħол – гозијә һәчини, хүштәрә ә мүрдәји мәни вә нәфәс никәши.
̶ Амбар сог бошит, имоһој мә һәрчүрә ә сәр офторум, ̶ шори сохтә сохтә ҹовоб до и әгүлсүзә ҹәԧ. Һә и ҝофһо ә ләԧәјү дәри ә јә һуррәјово әз гәд ов шәндәни хүштәрә ә пишој појһој ҹәԧҝир.
Ҹәԧҝир ħәјфбәри ән дү ҹәԧә әдәнбу кәширә ки, омо сәјүмүн ҹәԧиш вәдиромо ә пишојү. Зу ҹәԧә вәҝүрдәни дәшәндәни ә зәнбил вә ләԧәј зәнбиләш сәхт бәстәни, һич нәс дәниширә ҹәԧ зиндә бу вә јо мүрдәбу. Чәндбо тур хүштәрә ә ов дәшәндәни, тур һә буш вәдироморә, әввәли дү ҹәԧ әз пәħәни бирә ҹиҝә нәс вәдирәморәнүт.
Әхирдә ҹәԧҝир ә сәр офторәни ки, ә инҹиҝә хәјр нә дәри, тур хүштәрә вәчирәни. Зәнбилә вокундәни винирәни ки ҹәԧ нәфәс нәс кәширә, ҝуфтирәни мә ни хурум, пишикә(назу) мидүм вә рафтәни ә хунә. И бивеҹ, әгүлсүзә ҹәԧ һәчи бирәни јем әри пишик.
Уважаемые читатели, цель публикации рассказов на языке джуури - ещё раз привлечь ваше внимания к поддержке программы сохранения и изучения языка джуури, пересылайте их друг другу и постарайтесь комментировать смысл этих рассказов.
Всегда с самими наилучшими пожеланиями!
С уважением: Геник Исаков
Москва. 2020.
Читайте также
Все материалы рубрики
Гәдүр ҹофој дәс “ Әҝәр јә кук ә бирәји бәбә чум докундҝә, у бирәји бәбә јә вор дү пуф имбу, вир имбу.” Ки миданү ҝуфтирә ки, һистими әзуни бәбә ⱨәјил хүштәрә ә ҹофо кәширә хутә нәсоху? ... Ихтилот шинирә омори әз данандәһо вә оһилһој ҹәⱨмәт иму. Ә у ҝироштә вәхтһо ә јә кифләт јә кук кәлә бирә. Бәбә чәнгәдә ҹәћти сохтәни ки куку ә ҹофо кәширә хутә бу, хәјрү нәс бирә. Һә дәⱨно зә, донлог сохт, јә чи нә вәдирәмо. Дәдәј әз и тарафиҝә кукә хоши миҝүрд, тимор мисохт вә ә рәћ мидокунд. Салһо ҝироштә - ҝироштә кук кәлә ҹоһил бирәни, дәстәј ћовур - ћәрмәћү амбар бирәни вә бүтүн хәрҹһој хүштәрәш әз бирәји бәбә бәрдә. Һәчи бирәни ки, ә и ⱨәрә бәбә мүфлис бирә вә ә куково сәхт ҝоф сохтәни ки, у һүкмән бијо ә кор вәдарав вә ә хунә пул бијору. Кук ә инһотәво ҝуфтирәни: чүни пул - пул дәшәндәј, мијорум! Сәбәћмиси кук рафтәни әри кор ҝәштә, әнҹәг ћовурһојү бәрдәнүт јүрә әри кејф кәширә. Шәв ә хунә оморәнки дәдәј пурсирәни: әҹи, пул овурдәј? Кук муҝу чү пул, нисти пул. Дәдәј кукә ә тәмизи вәдәшәнү ҝуфтирә әз кисәј хүштә јә пәнҹ монәти( манат - денежная единица в Азербайджане) дорәни ки бәр ди ә бәбәшму. Кук пулә дорәни ә бәбә вә бәбә у пулә вәҝүрдәни дәшәндәни ә пиләтә, сухундәни. Кук ә бивәҹирово дәниширәни вә чарустни рафтәни. Јә кәм вәхт дәдәј кукә һәчи ә рәћ бәрдәни вә бәбә у пулһорә һәммәрә ә пич дәшәндәни, кук һичишә ә вәҹ хүштә нәс вәҝүрдә. Әхирдә јә рӱз дәдәј онд омон сохтәни ки урә дијә имкон нисти әри пул дорә. Чорәј кук бӱррә оморәни, ҝәшдәни вә ҝуҹ бәлорово јә кор офтәни. Шәв вомундә - домундә ә хунә оморәни, гозонҹ сохтиһо сә монәтә ә бәбә дорәни. Бәбә и пуләш дәшәндәни ә пиләтә. Әз кук јә шырынә вәдирәморәни; - тү чү сохтә? зу дәсә дәшәндәни ә гәд аташ вә пулә вәҝүрдәни. Дәсһој хүштәрә бурбундәни ә бәбә: - дәсһојмә гәбәр, кәмәрмә хурд бири әри әни сә монәт. Түрә ә ҹофој мә јозуги нә омо? Бәбә ҝуфти: - Һо..., тә имоһој бәрдәјһо пулһо ән ҹофојтү нәбу ҝуфтирә, түрә јозуги нәс оморәнбу? Кук сәрә гуз ҝүрд вә ⱨәјб хүштәрә ә сәр офто, хәҹәләти кәши. Әз у рӱз бәгдә кук һәр рӱз ә кор вәдәрафт, дәдәј урә ә рәћ докундә әри хубә рӱзу әз Худо лово хост. Корһој бәбәш кәм - кәм ә гојдә офтәрәни, бәрәкәт хунә воҝоштәни ә хунә. Бијојт һәчи ҝујим ки, балаһој һәммә ҹофоһој кәләтәһорә гимәт дорәји, уһо ә кәширә зәћмәтһој кәләтәһо вәрзирәни ҝәрдо. Худо кумәк ә һәммәшму! Геник Исаков Москва. Январь. 2020.